Turgut Uyar 34 yıl sonra da unutulmadı

Turgut Uyar 34 yıl sonra da unutulmadı

Türk edebiyatının unutulmaz isimlerinden şair Turgut Uyar ölümünün 34. yılında sosyal medyada gündem oldu.

23 Ağustos 2019 - 08:20 - Güncelleme: 23 Ağustos 2019 - 08:58

Şiir denilince Türkiye’de ilk akla gelen isimlerden olan Turgut Uyar aramızdan ayrılışının 34. yılında unutulmadı.

Turgut Uyar kimdir?

Turgut Uyar, 4 Ağustos 1927’de Ankara’da, Fatma ve Hayri çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Altı kardeşten beşincisi olan çocuklarına Ahmet Turgut ismini verdiler.

 

Babası 1931 yılında emekli olunca Ankara’dan İstanbul’a taşındılar. Edirnekapı’daki Hırka-i Şerif İlkokulu’nda okula başladı. Ancak ilköğretimi 5 okul değiştirerek bitirebildi. Daha sonra Konya’daki askeri okulda eğitim hayatına devam etti.

Sonrasında Bursa Işıklar Askeri Lisesi’ni bitirdi. Ahmet Turgut Uyar, Askeri Memurlar Okulu’ndan mezun olarak eğitim hayatını bitirdi. 

Turgut Uyar şiire nasıl başladı?

Çocukluğundan itibaren sanatla ilgilenen Turgut Uyar en çok şiire ilgi duyuyordu. Uyar şiir yazma hissinin ilk nasıl oluştuğunu şöyle anlatıyor:

“Daha ilkokulda vezin ve kafiyeden haberim olmadığı çağlarda manzumeler yazardım. Sonra ortaokul ve lise devresinde boyuna yazdım. Günde üç beş şiir, haftada on beş, günde bir roman yazıyordum. Ama ne şiirler ve romanlar. Liseyi bitireceğim yıl, Hayyam, Nedim, Yahya Kemal, Tevfik Fikret, Hamit ve Haşim kıskıvrak tutmuşlardı. Taklit ettiğimi bile bile onlara özenerek, bildiğim ve becerdiğim kadar terkipli filan gazeller mazeller yazardım. Hatta Makbere Mezar adıyla bir nazire bile yazmıştım.”

 

Tomris Uyar ile evlendi

18 yaşında baba olan Uyar ilk eşinden olan 3 çocuğunu memurluk yaptığı yerlerde büyüttü. 1958'de askerlikten ayrılarak Türkiye Selüloz ve Kağıt Sanayisi'nin Ankara şubesinde çalışmaya başladı. 1966 yılında eşinden ayrılıp İstanbul'a yerleştiğinde o dönem Cemal Süreya ile ilişkisi bitme aşamasında olan Tomris Uyar ile şiir üzerine mektuplaşmaya başladılar. Bu mektuplaşmalar 1969'da evlilikle sonuçlandı. Tomris Uyar ile evliliklerinden bir erkek çocukları (Hayri Turgut Uyar) oldu.

Memur Turgut Uyar

Askeri memur olarak birçok kurumda görev alan Turgut Uyar, devam eden yıllarda bu görevinden istifa etti. SEKA’nın Ankara şubesinde göreve başlayan ünlü şair 1967’de emekli olana kadar da görevini sürdürdü. Sonra da İstanbul’a taşındı.

Turgut Uyar şiirleri

İkinci Yeni akımının öncüleri arasında sayılan Uyar'ın ilk şiiri 1947'de Yenigün dergisinde yayımlanmıştır. Hece ölçüsüyle yazdığı ve toplumsal konuları işleyen ilk iki kitabı Arz-ı Hal (1949) ve Türkiyem (1952) 'den sonra, Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959) 'yla bireyin iç dünyasına ve birey-toplum ilişkisine yönelmiştir. Tütünler Islak (1962) ve Her Pazartesi (1968) 'de de koruduğu bu çizgi yerini Divan (1970) ile geleneksel şiirin kalıplarına, Toplandılar (1974) ve Kayayı Delen İncir (1982) ile söz konusu dönemde yaşanan sınıfsal mücadelenin yansımalarına bırakmıştır.

Aşk, ayrılık, ölüm temlerini, çevreden aldığı izlenimleri işleyen şiirler yazmıştır. 1950'den sonra İkinci Yeni akımının başlıca adlarından olmuştur. Gerek öz gerekse biçim bakımından sürekli değişen, halk şiirinden divan şiirine geniş bir kültür birikimini değerlendirirken kendisi olabilen bir şiiri geliştirmiştir.

 

Turgut Uyar’ın eserleri

Şiir 

Arz-ı Hal (1949) 
Türkiyem (1952-1963) 
Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959) 
Tütünler Islak (1962) 
Her Pazartesi (1968) 
Divan (1970) 
Toplandılar (1974) 
Toplu Şiirler (1981, ilk dört kitaptaki şiirleri) 
Kayayı Delen İncir (1982) 
Dün Yok mu (1984) 
Büyük Saat (Son yazdıklarıyla birlikte bütün şiirleri 1984) 

İnceleme 

Bir Şiirden (1984) 

Ödülleri 

1963 Yeditepe Şiir Armağanı Tütünler Islak ile 
1975 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü Lucretius’tan Evrenin Yapısı çevirisi ile (Tomris Uyar’la birlikte) 
1981 Behçet Necatigil Şiir Ödülü Kayayı Delen İncir ile 
1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü Büyük Saat ile

 

 

Bu haber 115 defa okunmuştur.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
İşsiz sayısı 938 bin kişi artarak 4 milyon 253 bine çıktı
İşsiz sayısı 938 bin kişi artarak 4 milyon 253 bine çıktı
Didim açıklarında 52 kaçak göçmen yakalandı
Didim açıklarında 52 kaçak göçmen yakalandı